تفاوت آمریکانو، لاته، کاپوچینو و فلت وایت؛ راهنمای منوی کافه
هر چهار نوشیدنی با پایه یک یا دو شات عصاره‌گیری‌شده‌ی اسپرسو شروع می‌شوند. تفاوت اصلی در مایعی است که پس از عصاره‌گیری روی اسپرسو اضافه می‌شود: آب داغ (آمریکانو)، حجم زیاد شیر داغ (لاته)، شیر همراه با کف ضخیم (کاپوچینو) یا کمی شیر نرم با بافت یکدست (فلت وایت). باقی تفاوت‌ها، از غلظت طعم تا گنجایش فنجان، مستقیماً از همین تفاوت ترکیب ناشی می‌شود.
مقایسه سریع نوشیدنی‌ها
| نوشیدنی | اسپرسو | شیر | کف (فوم) | حجم نهایی تقریبی |
|---|---|---|---|---|
| آمریکانو | ۱ تا ۲ شات | ندارد | ندارد | اسپرسو + ۹۰ تا ۱۲۰ میلی‌لیتر آب (برای هر شات) |
| لاته | ۱ تا ۲ شات | ۱۸۰ تا ۲۴۰ میلی‌لیتر | لایه نازک سطحی | ۲۴۰ تا ۳۰۰ میلی‌لیتر |
| کاپوچینو | ۱ شات | حدود یک‌سوم فنجان | کف ضخیم، حدود یک‌سوم فنجان | ۱۵۰ تا ۱۸۰ میلی‌لیتر |
| فلت وایت | ۲ شات | ۱۲۰ تا ۱۶۰ میلی‌لیتر | میکروفوم نرم، بدون گنبد کف | ۱۵۰ تا ۱۸۰ میلی‌لیتر |
* این مقادیر استانداردهای متداول هستند؛ کافه‌ها بر اساس گنجایش ماگ و فنجان‌های خود اندکی این نسبت‌ها را تغییر می‌دهند.
آمریکانو چیه؟
آمریکانو یک شات اسپرسو (حدود ۳۰ میلی‌لیتر) با ۹۰ تا ۱۲۰ میلی‌لیتر آب داغ است و شیر ندارد. طعم تلخ و متراکمی دارد اما به خاطر رقیق شدن با آب، از اسپرسوی خالص ملایم‌تر حس می‌شود. آمریکانو قهوه فیلتر نیست: آمریکانو از رقیق کردن اسپرسوی غلیظ به دست می‌آید، در حالی که قهوه فیلتر از چکیدن آرام آب از میان بستر پودر قهوه دم‌آوری می‌شود. طبق روایت رایج، نام این نوشیدنی به سربازان آمریکایی حاضر در جنگ جهانی در ایتالیا برمی‌گردد که برای ملایم‌تر کردن اسپرسوی تند ایتالیایی، به آن آب داغ اضافه می‌کردند.
لاته چیه؟
لاته بر پایه یک یا دو شات اسپرسو به همراه ۱۸۰ تا ۲۴۰ میلی‌لیتر شیر بخارداده‌شده و لایه‌ی بسیار نازکی از کف شیر درست می‌شود. لاته معمولاً در لیوان‌های بلند سرو می‌شود و حجم نهایی آن به ۲۴۰ تا ۳۰۰ میلی‌لیتر می‌رسد. به دلیل غالب بودن مقدار شیر، طعم قهوه بسیار لطیف بوده و شیرینی ملایم و بافتی شیری در دهان بر جای می‌گذارد.
کاپوچینو چیه؟
کاپوچینوی سنتی ایتالیایی حدود ۲۵ تا ۳۰ میلی‌لیتر اسپرسو دارد و باقی فنجان به نسبت مساوی با شیر داغ و کف ضخیم پر می‌شود. فنجان کاپوچینو کوچک‌تر است و حجمی بین ۱۵۰ تا ۱۸۰ میلی‌لیتر دارد. در استانداردهای رسمی مسابقات باریستا، وجود حداقل یک سانتی‌متر فوم متراکم و الاستیک برای کاپوچینو ضروری شمرده می‌شود. به دلیل سهم کمترِ شیر نسبت به لاته، طعم عصاره قهوه واضح‌تر است و بافت خامه‌ای‌تری دارد.
یک نکته عملی: اگر کافه‌ای کاپوچینو را در لیوان‌های بزرگ و بلند سرو کند، عملاً نسبت شیر را بالا برده و فوم را رقیق کرده است؛ نوشیدنی حاصل در این حالت بیشتر شبیه لاته است تا یک کاپوچینوی استاندارد.
فلت وایت چیه؟
فلت وایت از دو شات اسپرسو به همراه ۱۲۰ تا ۱۶۰ میلی‌لیتر شیر بافت‌دار (میکروفوم بسیار نرم و براق) تهیه می‌شود. برخلاف کاپوچینو، هیچ گنبد پف‌کرده‌ای از کف روی سطح فنجان تشکیل نمی‌شود و لایه سطحی کاملاً صاف است (دلیل نام‌گذاری «فلت» هم همین بافت مسطح است). فلت وایت در فنجان‌های کوچک سرو می‌شود و میان تمام گزینه‌های بر پایه شیر، طعم خودِ قهوه را برجسته‌تر و مستقیم‌تر نشان می‌دهد.
کدوم کافئین بیشتری داره؟
شیر داغ، آب یا فوم تاثیری در تغییر میزان کافئین نوشیدنی ندارند؛ عاملی که کافئین را تعیین می‌کند تعداد شات‌های اسپرسو است. یک شات استاندارد حدود ۶۳ میلی‌گرم و دو شات حدود ۱۲۵ میلی‌گرم کافئین وارد فنجان می‌کند. بنابراین یک آمریکانوی تک‌شات و کاپوچینوی تک‌شات دقیقاً میزان کافئین برابری دارند، اما فلت وایت چون همیشه دو شات دارد، کافئین آن نزدیک به دو برابر یک کاپوچینوی معمولی خواهد بود. (اگر لاته دوبل سفارش دهید، مقدار کافئین آن نیز معادل فلت وایت خواهد بود؛ جزئیات مقایسه‌ای دقیق‌تر را در مقایسه کافئین قهوه فوری و اسپرسو بخوانید).
کدوم رو سفارش بدم؟
- ✔
طعم غلیظ قهوه، بدون شیر: آمریکانو - ✔
قهوه شیری و ملایم در حجم بزرگ: لاته - ✔
قهوه با بافت کف‌دار و طعم قهوه واضح: کاپوچینو - ✔
قهوه شیری اما با گیرایی و تلخی بالا: فلت وایت
توی خونه چطور درستشون کنم؟
اگر در خانه اسپرسوساز با نازل بخار شیر دارید، آماده کردن هر چهار گزینه مقدور است. برای نوشیدنی‌های شیری معمولاً قهوه‌ای عملکرد بهتری دارد که بدنه (Body) سنگین‌تر و تلخی مشخص‌تری ارائه دهد تا طعم آن زیر حجم شیر محو نشود. دانه‌های ترکیبی با درصد روبوستای بالاتر برای این هدف کارآمدترند؛ تفاوت طعمی این دانه‌ها را می‌توانید در مقاله تفاوت عربیکا و روبوستا مطالعه کنید. نسبت و ترکیب هر بسته نیز روی صفحه میکس‌های اسپرسو هوال درج شده است.
اگر اسپرسوساز ندارید، پودر کاپوچینو هوال گزینه‌ای سریع است که تنها با آب داغ آماده می‌شود. طعم آن نزدیک به کاپوچینوی کافه است، هرچند ساختار متفاوتی دارد: به جای شات اسپرسوی تحت‌فشار، از عصاره قهوه فرآوری‌شده و پودر شیر استفاده شده و کفِ روی فنجان نیز از پایه‌ی کریمر به دست می‌آید.
دنبال قهوه‌ای هستی که زیر شیر هم طعمش حس بشه؟
میکس‌های باکیفیت اسپرسو هوال طعم اصیل قهوه را در لاته و کاپوچینو حفظ می‌کنند.
سوالات متداول
آمریکانو از لاته قوی‌تره؟
از نظر طعم بله، چون شیر ندارد و تلخی قهوه مستقیم حس می‌شود. اما از نظر کافئین فقط تعداد شات اسپرسو مهم است؛ یک شات آمریکانو و یک شات لاته کافئین برابری دارند.
فرق لاته و کاپوچینو چیه؟
نسبت شیر و کف. لاته شیر بیشتر و لایه بسیار نازکی از کف دارد، در حالی که کاپوچینو شیر کمتر و کف ضخیم‌تری دارد و در فنجان کوچک‌تری سرو می‌شود.
فلت وایت همون لاته‌ست؟
خیر. فلت وایت شیر کمتر و میکروفوم نازک‌تری دارد و به صورت پیش‌فرض با دو شات اسپرسو درست می‌شود؛ به همین دلیل طعم قهوه در آن بسیار غلیظ‌تر از لاته است.
لاته و کاپوچینو کافئین بیشتری از اسپرسو دارن؟
خیر. اگر با همان تعداد شات عصاره‌گیری شوند، کافئین کاملاً یکسان است. شیر فقط حجم نوشیدنی را افزایش می‌دهد و کافئین را تغییر نمی‌دهد.
آمریکانو همون قهوه فیلتره؟
خیر. آمریکانو از رقیق کردن اسپرسوی تحت فشار آماده می‌شود و بدنه سنگین‌تری دارد. قهوه فیلتر با گذر آرام آب جوش از پودر قهوه دم می‌کشد و طعم و بافت سبک‌تری دارد.
